دلبستگی و اختلالات ناشی از عدم شکل‌گیری آن

دلبستگی و اختلالات ناشی از عدم شکل‌گیری آن

دلبستگی و اختلالات ناشی از عدم شکل‌گیری آن

دلبستگی پیوند عاطفی عمیقی است که با افراد خاصی در زندگی خودداریم که باعث می‌شود وقتی‌که با آن‌ها هستیم لذت ببریم و در مواقع استرس در نزدیکی آن‌ها احساس آرامش کنیم. در نیمه دوم سال اول نوباوگان دل‌بسته افراد آشنایی می‌شوند که به نیازهای آن‌ها پاسخ دادند و والدین خود را برای توجه خاص انتخاب می‌کنند.

نظریه کردارشناختی دلبستگی

به عقیده‌ی بالبی رابطه بچه با والد به‌صورت یک‌رشته علائم فطری آغاز می‌شود که والد را به سمت بچه می‌کشاند به‌مرورزمان پیوند عاطفی واقعی شکل می‌گیرد. و توانایی‌های شناختی و هیجانی جدید و تاریخچه مراقبت صمیمانه و محبت‌آمیز به آن کمک می‌کند.

۴ مرحله دلبستگی

  • مرحله‌ی پیش دلبستگی (تولد تا ۶ هفتگی)
  • مرحله دلبستگی در حال شکل‌گیری (۶ هفتگی تا ۶ تا ۸ ماهگی)
  • مرحله دلبستگی واضح (۶ تا ۸ ماهگی الی ۲ سالگی)
  • تشکیل رابطه متقابل (۱۸ ماهگی تا ۲ سالگی و بعدازآن)

ارزیابی ایمنی دلبستگی

گرچه تقریباً تمام بچه‌هایی که در خانواده بزرگ می‌شوند در سال دوم به مراقبت‌کننده دل‌بسته می‌شوند اما کیفیت این رابطه فرق دارد برخی کودکان ایمن به نظر می‌رسند و عده‌ای ناایمن مشخص می‌شوند. محققان سه حالت ناایمنی را مشخص نموده‌اند:

  • دلبستگی دوری جو
  • دلبستگی مقاوم
  • دلبستگی آشفته و سردرگم
  • ایمن

دلبسته ایمن

زمانی کودک در این طبقه قرار می‌گیرد که هنگام بازگشت مادر با او به تعامل بپردازد. این کودکان هنگام رفتن مادر زیاد شکایت نمی‌کنند و هنگام بازگشت او با رضایت به بازی خود ادامه می‌دهند.

دل‌بسته ناایمن اجتنابی

این کودکان هنگام رفتن مادر پریشان نمی‌شوند و اگر پریشان شوند، غریبه نیز مانند مادر می‌تواند آن‌ها را آرام کند. آن‌ها در موقع بازگشت مادر آشکارا از تعامل با او اجتناب می‌کنند.

دلبسته ناایمن دوسوگرا

دلبسته ناایمن دوسوگرا

دلبسته ناایمن دوسوگرا ، روانشناسی اجتماعی ، گروه روانشناسان پاسارگاد ، روانشناس عالی ، بهترین روانشناس تهران ، مشاور، مشاور خوب تهران، مشاور خانواده مشاوره زوج

این کودکان در غیاب مادر خیلی مضطرب می‌شوند ولی هنگام بازگشت او در برابرش مقاومت می‌کنند. آن‌ها درآن‌واحد هم در جستجوی برقراری ارتباط جسمانی با مادر هستند و هم از آن پرهیز می‌کنند.

البته دسته‌ای از کودکان نیز در هیچ‌کدام از گروه‌های بالا قرار نمی‌گیرند که به دلیل رفتارهای متناقضشان در گروه آشفته قرار می‌گیرند.

تعریف بچه‌های دوسوگرا

بچه‌های دوسوگرا حتی پس از آمدن مادر آرام نمی‌گیرند و کودکان اجتناب گر واکنش سردی نسبت به مادر و بازگشت او بروز می‌دهند. این علائم در مرحله سوم دلبستگی قابل‌تشخیص است. کودکان دوسوگرا بسیار وابسته هستند. سروصدای زیادی راه می‌اندازند بااحتیاط زیادی نسبت به محیط رفتار می‌کنند و در وجودشان ترس اضطراب دائمی دارند از طرفی پذیرای افراد جدید نیستند. کلمه من نمی‌توانم را زیاد به کار می‌برند و نسبت به توانایی‌های خود مشکوک‌اند.

به وجود آوردن دلبستگی ایمن در نوزادان

کودکان با اختلال دلبستگی یا دیگر مشکلات دلبستگی در ارتباط با دیگران و مدیریت احساس خود مشکل‌دارند . نتایج این موضوع در عدم اعتماد و باارزش دانستن خود، ترس از نزدیک شدن به هرکسی، خشم، و نیاز به داشتن کنترل، کودک مبتلابه اختلال دلبستگی احساس ناامنی و تنهایی می‌کند.

بنابراین چرا برخی کودکان دچار اختلال دلبستگی می‌شوند درحالی‌که دیگران دچار این اختلال نمی‌شوند؟ پاسخ در چگونگی فرایند دلبستگی که متکی به تعامل والدین و کودک است.

اختلال دلبستگی درنتیجه تجربه منفی در رابطه اولیه است. اگر فرزندان کوچک به‌طور مداوم احساس رها شدن، جدا شدن، ناتوانی یا رهاشده بدون پرستار کنند به هر دلیل آن‌ها یاد خواهند گرفت آن‌ها نمی‌توانند وابسته به دیگران باشند و جهان یک مکان خطرناک و ترسناک است.

چه علتی باعث اختلال دلبستگی واکنشی و دیگر مشکلات دلبستگی می‌شود؟

اختلال دلبستگی ناایمن و دیگر مشکلات دلبستگی زمانی رخ می‌دهد که بچه‌ها نتوانسته‌اند سازگارانه اتصال با والدین یا مراقب اصلی برقرار کنند. این موضوع ممکن به دلایل مختلفی اتفاق بیافتد.

  • کودک گریه می‌کند و هیچ‌کس پاسخ نمی‌دهد یا راحتی کودک را فراهم نمی‌کند.
  • کودک گرسنه است یا خودش را خیس کرده آن‌ها (نگه‌دارندگان) ساعت‌ها به این موضوع توجه نمی‌کنند.
  • هیچ‌کس به کودک نگاه نمی‌کند صحبت نمی‌کند و لبخند نمی‌زند بنابراین کودک احساس تنهایی می‌کند.
  • کودک خردسال فقط به‌وسیله اعمال یا نمایش دیگر رفتارهای شدید توجه به دست می‌آورد.
  • کودک خردسال یا نوزاد مورد بدرفتاری یا سوءاستفاده قرارگرفته است.
  • بعضی زمان‌ها نیازهای کودک برآورده شده و زمان‌های دیگر برآورده نشده کودک هرگز نمی‌داند چه چیزی را انتظار داشته باشد.
  • کودک یا نوزاد در بیمارستان بستری‌شده یا از والدینش جداشده است.
  • نوزاد یا کودک خردسال از یک پرستار به دیگری منتقل می‌شود.(می‌تواند ناشی از تصویب دادگاه یا از دست دادن یکی از والدین باشد)
  • والدین به خاطر افسردگی، بیماری یا مشکل سوءمصرف مواد ازنظر احساسی در دسترس نیستند.

مشکلات دلبستگی در یک طیف قرار می‌گیرد از مشکلات خفیف که به‌آسانی می‌توان متوجه شد تا جدی‌ترین مشکل که به‌عنوان اختلال دلبستگی واکنشی شناخته‌شده است.

اگرچه برای درمان وترمیم مشکلات دلبستگی مانند اختلال دلبستگی واکنشی هرگز دیر نیست اما هرچه زودتر شما نشانه‌های دلبستگی ناایمن کشف و گام‌های درمانی بردارید بهتر است. با تشخیص زودهنگام شما می‌توانید از مشکلات خیلی جدی‌تر اجتناب کنید. مشکلات دلبستگی در نوزادان با کمک و حمایت درست اغلب به‌آسانی اصلاح می‌شود.

علائم و نشانه‌های دلبستگی ناایمن در نوزادان

  • از تماس چشمی اجتناب می‌کند
  • لبخند نمی‌زند
  • هنگام بغل شدن علاقه‌ای نشان نمی‌دهد
  • تلاش شمارا برای آرام کردن، تسکین دادن و ارتباط رد می‌کند
  • به نظر نمی‌رسد توجه کند یا مراقب باشد که شما چه زمانی آن‌ها را تنها می‌گذارید
  • بی‌وقفه گریه می‌کند
  • غان‌وغون (زمزمه) یا تولید صدا نمی‌کند
  • با چشمانشان شمارا دنبال نمی‌کند
  • بازی‌های تعاملی یا به بازی با اسباب‌بازی‌ها علاقه‌ای ندارد
  • زمان زیادی صرف تکان دادن یا به آرامش رساندن خودشان می‌کنند

ثبات دلبستگی

کودکانی که ایمنی هستند معمولاً سازگار ﺑﺎ پیوندهای خانوادگی و دوﺳﺘﯽ ﻣﺜﺒﺖ دارﻧﺪ و ازلحاظ اﻗﺘﺼﺎدی در ﺳﻄﺢ ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﻗﺮار دارﻧﺪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﻮدﮐﺎن در ﺳﻄﺢ اﻗﺘﺼﺎدی ﭘﺎ􀀁ﻦ و در ﺷﺮاﯾﻂ اﺳﺘﺮس زﯾﺎد معما ﻻ از اﯾﻤﻨﯽ دور می‌شوند.

ﭼﻪ ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﺑﺮ اﯾﻤﻨﯽ دﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﺗﺎ سیر می‌گذارد؟

  •  فرصت برقرار کردن رابطه نزدیک
  • کیفیت مراقبت
  • خصوصیات کودک
  • موقعیت خانواده

کیفیت مراقبت

تحقیقات گزارش می‌دهد که مراقبت دلسوزانه و پاسخ‌دهی بی‌درنگ باثبات و مناسب به کودکان و نگهداری محبت امیر از آن‌ها با دلبستگی ایمن در فرهنگ‌ها و گروه‌های دارای جایگاه اجتماعی و اقتصادی مختلف ارتباط دارند. در مقابل کودکان دلبسته ناایمن مادرانی دارند که تماس جسمی کمی با آن‌ها برقرار می‌کنند به‌طور نامناسب به‌طور یکنواخت از آن‌ها نگهداری می‌کنند و گاهی رنجیده و رد کننده هستند مادرانی که به‌طور مداوم افسرده هستند و والدینی که متحمل رویدادی آسیب‌زا نظیر فقدان فردی عزیز

شده‌اند نیز رفتارهای نامطمئن این حالت دلبستگی را به وجود می‌آورند.

چون دلبستگی حاصل رابطه‌ای است که بین دو نفر برقرار می‌شود خصوصیات کودک باید بر سهولت برقراری این رابطه تأثیر بگذارد عوامل زایمان و بیماری نوزاد پرستاری را دشوارتر می‌کند. در خانواده‌هایی که تحت‌فشار قرار دارند این مشکلات با ناایمنی دلبستگی ارتباط دارند؛ اما درصورتی‌که والدین برای مراقبت از بچه‌ای که نیازهای خاصی دارد وقت و تحمل داشته باشند و فرزندان خود را به‌صورت مثبت در نظر بگیرند نوزادان در معرض خطر کاملاً به ایمنی دلبستگی دست می‌یابند.

شرایط خانواده

شرایط خانواده بر ایمنی دلبستگی مؤثر است برای خیلی از خانم‌های شاغل فشارهای ناشی از کار منزل و بیرون استرس‌زا است.

برخی مادران به علت اینکه همسرشان کمک ناچیزی به آن‌ها می‌کند خسته می‌شوند درنتیجه با دلسوزی کمتری به کودک رسیدگی می‌کنند و ازاین‌رو ایمنی کودک را به مخاطره می‌اندازند.

آنچه لازم است پدر و مادر کودک مبتلابه اختلال دلبستگی ناایمن بدانند

آنچه لازم است پدر و مادر کودک مبتلابه اختلال دلبستگی ناایمن بدانند

آنچه لازم است پدر و مادر کودک مبتلابه اختلال دلبستگی ناایمن بدانند ، روانشناسی اجتماعی ، گروه روانشناسان پاسارگاد ، روانشناس عالی ، بهترین روانشناس تهران ، مشاور، مشاور خوب تهران، مشاور خانواده مشاوره زوج

سرپرستی یک کودک با دلبستگی ناایمن و یا اختلال دلبستگی واکنشی می‌تواند فرسوده کننده، خسته‌کننده و همراه با تلاش عاطفی باشد. سخت است برای بهترین والدین شدن قدم جلو بگذارید بدون اینکه اطمینان داشته باشید از ارتباط عاشقانه با فرزندتان گاهی اوقات ممکن است تعجب کنید که تلاش‌هایتان باارزش باشند اما مطمئن باشید آن‌ها باارزش هستند. باگذشت زمان، صبر، تلاش هماهنگ اختلال دلبستگی را می‌شود ترمیم کرد مهم این است که در تعامل با فرزندتان شرکت کرده و آرام بمانید به کودک خود بیاموزید که او امن است و می‌تواند به شما اعتماد کند.

  • انتظارات واقع‌بینان داشته باشید. کمک به کودک شما با اختلال دلبستگی ممکن راه طولانی باشد تمرکز روی گام‌های کوچک روبه‌جلو داشته باشید و هر نشانه‌ای از موفقیت را جشن بگیرید.
  • صبر ضروری است. این فرایند ممکن سریع نباشد شما باید انتظار دست‌اندازها را در طول مسیر داشته باشید اما به‌وسیله تمرکز روی بهبودی‌های کوچک شما فضای امنی برای فرزندتان ایجاد می‌کنید.
  • پرورش حس شوخ‌طبعی و شادی. شادی و شوخ‌طبعی در مسیر طولانی‌ترمیم مشکلات دلبستگی در میان کارهای سخت به شما انرژی می‌دهد یا حداقل یک زوج یا فعالیت‌های که به شما کمک می‌کند بخندید یا احساس خوبی داشته باشید پیدا کنید.
  • مراقبت از خود و کنترل و مدیریت استرس. وقتی‌که برای تقاضاهای دیگران می‌گذارید کاهش دهید و زمانی را برای خودتان اختصاص دهید. استراحت کنید تغذیه مناسب داشته باشید زمانی را برای استراحت و گرفتن انرژی مجدد صرف کنید تا بتوانید به کودکتان توجه کنید
  • یک حمایت‌کننده پیدا کنید و از آن‌ها بخواهید به شما کمک کنند. به دوستان، خانواده، منابع جامع و مراقبت‌کنندگان از بچه تکیه کنید. سعی کنید قبل از اینکه واقعاً به کمک نیاز داشته باشید کمک بخواهید در این صورت از شکسته شدن توسط استرس اجتناب می‌کنید. شما همچنین می‌توانید به یک گروه حمایت از والدین بپیوندید.
  • مثبت و امیدوار بمانید. حساس باشید به واقعیت‌هایی که کودکان احساس می‌کنند. اگر آن‌ها حس کنند شما دلسردید آن‌ها دلسرد خواهند شد.